ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತದ ಮಹತ್ವವೇನು? ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ವಿಧಾನ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸಂಪತ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುವ ಪರಂಪರೆ ಈ ವ್ರತದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತದ ಹಿಂದೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಿವೆ. ಮನೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಅಲಂಕಾರ, ಪೂಜೆ, ನೈವೇದ್ಯ ಹಾಗೂ ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ಅರಿಶಿಣ-ಕುಂಕುಮ ನೀಡುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಚರಣೆಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.

Read this – Art and culture of Karnataka :ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನು?

ಹಿಂದೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಸಂಪತ್ತು, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶುಭದ ಅಧಿದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರಮಂಥನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಅವತರಿಸಿದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರತನಯೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಕಥನಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಶಿವನು ಈ ವ್ರತದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನೆಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿದರೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲೆಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಚಾರುಮತಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರುಮತಿಯ ಕಥೆಯೂ ಒಂದು. ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಚಾರುಮತಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದಳು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ದೇವಿಯ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಚಾರುಮತಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಈ ಆಚರಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ತಿಳಿಸಿದಳು ಎನ್ನುವುದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನ. ಹೀಗಾಗಿ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತವು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೂಜೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು?

ವ್ರತದ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮನೆಯ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ನಂತರ ಬಾಗಿಲು ಹಾಗೂ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮಾವಿನ ಎಲೆ, ಬಾಳೆಕಂದು, ಹೂವು ಮತ್ತು ರಂಗೋಲಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಅಷ್ಟದಳ ಪದ್ಮದ ರಂಗೋಲಿ ಹಾಕಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಲಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲಶದಲ್ಲಿ ನೀರು ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ, ಅರಿಶಿಣದ ಕೊಂಬು, ಅಡಿಕೆ, ನಾಣ್ಯ ಮುಂತಾದ ಶುಭ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಅರಿಶಿಣ-ಕುಂಕುಮ ಹಚ್ಚಿದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Read this – Ashada  ಆಷಾಡ ಯಾವಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ? ದಿನಾಂಕಗಳು, ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳು ; Cultural Significance of Ashada Month

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ನೈವೇದ್ಯ

ಕಲಶವನ್ನು ಸೀರೆ, ಆಭರಣ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಣ್ಣು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ಧಾನ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಟ್ಟು, ಕೋಸಂಬರಿ, ಪುಳಿಯೋಗರೆ, ಹುಳಿ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಪಾಯಸದಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂದರೆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದಿನ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಧನ, ಧಾನ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯಸ್ಸು, ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸಂತಾನ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಎಂಟು ರೂಪಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಿಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಧಾನ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ, ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ, ವಿದ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸಂತಾನಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಧೈರ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂಬ ರೂಪಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Read this – BharatiyaVyaparMahotsav: Celebrating Indias Business Spirit

ಮುತ್ತೈದೆ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಅರಿಶಿಣ-ಕುಂಕುಮ

ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಹಬ್ಬದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯವೆಂದರೆ ಮುತ್ತೈದೆಯರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅರಿಶಿಣ, ಕುಂಕುಮ ಹಾಗೂ ತಾಂಬೂಲ ನೀಡುವುದು. ಕೆಲವೆಡೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಪರಸ್ಪರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ವರಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವ್ರತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬರುವ ಶುಕ್ರವಾರ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಸಂಪತ್ತು, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಶ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
• ಹಣ್ಣು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನೈವೇದ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಮುತ್ತೈದೆಯರಿಗೆ ಅರಿಶಿಣ, ಕುಂಕುಮ ಮತ್ತು ತಾಂಬೂಲ ನೀಡುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
• ಚಾರುಮತಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ವ್ರತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Follow Us 

Follow KannadaFolks channel on WhatsApp

Visit the Kannadafolks.in follow the latest updates

Subscribe and Receive exclusive content and updates on your favourite topics

Subscribe to KannadaFloks YouTube Channel and watch Videos