ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ – ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬದುಕಿದ ಸರಳತೆಯ ಸಾಕಾರ ರೂಪ

ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸರಳತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಅವರು ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. 1904ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಗಲ್ಸರಾಯ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿದ ಅವರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಜೈಲು ಸೇರಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅವರು, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ನಿಧನದ ಬಳಿಕ 1964ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು. 1965ರ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಅವರು “ಜೈ ಜವಾನ್, ಜೈ ಕಿಸಾನ್” ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ರೈತರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದರು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ

ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು 1904ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಗಲ್ಸರಾಯ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಶಾರದಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ ಅವರು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ, ನಂತರ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ರಾಮದುಲಾರಿ ದೇವಿ.

ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ ನಿಧನರಾದರು. ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು.

ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಕುಟುಂಬವು ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿತು.

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಹಲವು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಅವರು ಗಂಗಾ ನದಿಯನ್ನು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ದಾಟಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಘಟನೆ ಅವರ ಸರಳ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಸ್ತು, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದ ಗುಣಗಳು ಬೆಳೆದವು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಪ್ರಭಾವ

ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಕಾಶಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ 1926ರಲ್ಲಿ “ಶಾಸ್ತ್ರಿ” ಎಂಬ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ “ಶಾಸ್ತ್ರಿ” ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸತೊಡಗಿದರು. ಇದು ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಲ್ಲ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಪದವಿಯಾಗಿತ್ತು.

ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ವಿಚಾರಗಳು ಅವರ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ

1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೇ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದರು.

ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ, ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಂಧಿತರಾದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ತಮ್ಮ ಯುವ ಜೀವನದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.

ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅವರು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡರು.

Read this: Chandra Shekhar Azad; ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ | biography

ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ

ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಜೀವನಶೈಲಿ.

ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದ ನಂತರವೂ ಅವರು ವೈಭವಯುತ ಜೀವನ ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಗಳಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು.

ಅವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆ ಅವರನ್ನು ಜನರ ನಡುವೆ ವಿಶೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ

1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು.

ಅವರ ಆಡಳಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು.

ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ

1951ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.

1956ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅರಿಯಲೂರು ಸಮೀಪ ನಡೆದ ಭೀಕರ ರೈಲು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಘಟನೆಯ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಅವರು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.

ಈ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಅಪರೂಪದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೆಹರೂ ನಂತರ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ

1964ರ ಮೇ 27ರಂದು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ನಿಧನರಾದ ನಂತರ, ದೇಶದ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಯಿತು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಒಳಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳ ನಂತರ 1964ರ ಜೂನ್ 9ರಂದು ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಅವರ ಆಡಳಿತ ಅವಧಿ ಕೇವಲ ಸುಮಾರು 19 ತಿಂಗಳುಗಳಷ್ಟಿದ್ದರೂ, ದೇಶ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಲವು ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಎದುರಿಸಿದರು.

ಆಹಾರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಒತ್ತು

1960ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ದೇಶದ ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.

ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.

ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಭಾರತದ ಹಸಿರು ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪೂರಕವಾದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವೇಗ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು.

Read this: Bal Gangadhar Tilak; ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ | biography

“ಜೈ ಜವಾನ್, ಜೈ ಕಿಸಾನ್”

ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಘೋಷಣೆ “ಜೈ ಜವಾನ್, ಜೈ ಕಿಸಾನ್”.

1965ರ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ದೇಶದ ಗಡಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸೈನಿಕರೂ, ದೇಶಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ರೈತರೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಘೋಷಣೆ ನೀಡಿತು.

ಇಂದಿಗೂ ಈ ಘೋಷಣೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

1965ರ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧ

1965ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.

ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ದೇಶದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ದೃಢ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನಿಲುವು ತಾಳಿದರು.

ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಜನರಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಪ್ರತಿರೋಧದಿಂದ ಯುದ್ಧವು ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.

ಜನರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿದ ನಾಯಕ

ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಜನರೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಸರಳ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

ದೇಶ ಆಹಾರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಆಹಾರ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.

ಅವರ ಸರಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೈತಿಕತೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

ತಾಷ್ಕೆಂಟ್ ಒಪ್ಪಂದ

1965ರ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯಿತು.

1966ರ ಜನವರಿ 10ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ತಾಷ್ಕೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತಾಷ್ಕೆಂಟ್ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದವು.

ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಯೂಬ್ ಖಾನ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.

ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ನಿಧನ

ತಾಷ್ಕೆಂಟ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ, 1966ರ ಜನವರಿ 11ರಂದು ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಅವರ ನಿಧನವು ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ 61 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.

ಅವರ ಅಧಿಕೃತ ಮರಣ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೃದಯಾಘಾತ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.

ಅವರ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಘಾಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಾರತ ರತ್ನ

ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರಿಗೆ 1966ರಲ್ಲಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಅವರು ಈ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Read this: Sarojini Naidu; ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು | biography

ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಲಲಿತಾ ದೇವಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು.

ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ವರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಇದ್ದರು.

ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಸರಳ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಮಿತವ್ಯಯ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವಿತ್ತು.

ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದ ವಿಶೇಷತೆ

ಸರಳತೆ

ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜಕೀಯ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.

ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ

ರೈಲು ಅಪಘಾತದ ನಂತರ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಘಟನೆ ಅವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ

1965ರ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ಮನೋಬಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು.

ರೈತರ ಮಹತ್ವ

ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿ ರೈತರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೇಂದ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ತಂದರು.

ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಜೀವನದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪಾಠಗಳು

ಸರಳತೆ:
ಅಧಿಕಾರ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಜೀವನಶೈಲಿ ವೈಭವಯುತವಾಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ಬದುಕು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ:
ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆ ಹೊರುವ ಗುಣವನ್ನು ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದರು.

ದೇಶಸೇವೆ:
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಿತಕ್ಕಿಂತ ದೇಶದ ಹಿತಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು.

ಏಕತೆ:
ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ರೈತರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಗೌರವಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ 1904ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಮುಗಲ್ಸರಾಯ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
• ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.
• ಕಾಶಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ “ಶಾಸ್ತ್ರಿ” ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
• ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದರು.
• ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
• ರೈಲ್ವೆ ಅಪಘಾತದ ನಂತರ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.
• 1964ರ ಜೂನ್ 9ರಂದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು.
• 1965ರ ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.
• “ಜೈ ಜವಾನ್, ಜೈ ಕಿಸಾನ್” ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಘೋಷಣೆ ನೀಡಿದರು.

Follow Us 

Follow KannadaFolks channel on WhatsApp

Visit the Kannadafolks.in follow the latest updates

Subscribe and Receive exclusive content and updates on your favourite topics

Subscribe to KannadaFloks YouTube Channel and watch Videos