ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಂದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿವರೆಗೆ

ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ರೂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. 1889ರ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನೆಹರು, ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾವಂತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಅವರು ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. 1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ನಂತರ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನೆಹರು, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅಲಿಪ್ತ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ

ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು 1889ರ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಅಂದಿನ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ಪ್ರಯಾಗರಾಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆದಿತು.

ಅವರ ತಂದೆ ಮೋತೀಲಾಲ್ ನೆಹರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಸ್ವರೂಪ್ರಾಣಿ ತುಸ್ಸು.

ನೆಹರು ಕುಟುಂಬವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ವಾತಾವರಣ ದೊರೆಯಿತು.

ಬಾಲ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ

ನೆಹರು ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ವಿಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ನಂತರ ಅವರು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು.

Read this: Mahatma gandhi; ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ | biography

ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ

ನೆಹರು ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ Harrow Schoolನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.

ನಂತರ Trinity College, Cambridgeನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಬಳಿಕ ಲಂಡನ್‌ನ Inner Templeನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಆದರು.

1912ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಅವರು ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಆದರೆ ಅವರ ಜೀವನದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಬದಲಿಸಿತು.

ಕಮಲಾ ನೆಹರು ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ

1916ರಲ್ಲಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಕಮಲಾ ಕೌಲ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

1917ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಮಗಳು ಜನಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ.

ಕಮಲಾ ನೆಹರು ಕೂಡ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

1919ರ ನಂತರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯನ್ನು ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.

ನೆಹರು ಅವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು.

ತಂದೆ ಮೋತೀಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಯೂ ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ನೆಹರು ಕುಟುಂಬವೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿತು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ

1920–22ರ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಂಧಿಸಿತು. ಅವರ ಜೀವನದ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.

ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಓದಿ ಮತ್ತು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.

ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ

ನೆಹರು ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಯುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಿಂತನೆಯ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದರು.

1929ರಲ್ಲಿ ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.

ಈ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ **“ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯ”**ವನ್ನು ಭಾರತದ ಗುರಿಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.

1930ರ ಜನವರಿ 26ರಂದು “ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ” ಆಚರಿಸಲು ಕರೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಇದೇ ದಿನಾಂಕವು 1950ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನವಾಯಿತು.

Read this: Sachin Tendulkar; ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ | Biography

“ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯ”ದ ಬೇಡಿಕೆ

ನೆಹರು ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 1929ರ ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.

ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಯಿತು.

“ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ” ಚಳವಳಿ

1942ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ನೆಹರು ಸೇರಿದಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಬಂಧಿಸಿತು.

1942ರಿಂದ 1945ರವರೆಗೆ ಅವರು ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದರು.

ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಬರಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು.

ನೆಹರು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು

ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರರೂ ಆಗಿದ್ದರು.

ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ:

• The Discovery of India
• An Autobiography
• Glimpses of World History
• Letters from a Father to His Daughter

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ, ವಿಶ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ

1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.

ಅವರ “Tryst with Destiny” ಭಾಷಣವು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶವು ವಿಭಜನೆ, ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮಸ್ಯೆ, ಆರ್ಥಿಕ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಶಾಂತಿಯಂತಹ ಗಂಭೀರ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನೆಹರು ಅವರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಿದೆ.

Read this: Savitribai Phule; ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ | Biography

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಒತ್ತು

ನೆಹರು ಅವರು ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದರು.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು 1951–52ರಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಈ ಚುನಾವಣೆಯು ಹೊಸ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಸಂಸತ್ತಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.

ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ

ನೆಹರು ಅವರು ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.

ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಯಿತು.

ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು, ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು.

ಭಾಕ್ರಾ-ನಾಂಗಲ್‌ನಂತಹ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ನೋಡಿದರು.

ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ

ನೆಹರು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವೂ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.

ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.

IITಗಳು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅವರ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಲ ದೊರೆಯಿತು.

ಭಾರತದ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.

ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿ

ಶೀತಲ ಸಮರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಯಾವುದೇ ಬಣಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರುವ ಬದಲು ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ (Non-Alignment) ಅನುಸರಿಸಿತು.

ನೆಹರು ಅವರು ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ ಜೋಸಿಪ್ ಬ್ರೊಝ್ ಟಿಟೋ, ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಗಮಾಲ್ ಅಬ್ದೆಲ್ ನಾಸರ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸುಕಾರ್ಣೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ನಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಬೆಳೆಸಿದರು.

ನಂತರ ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿ (Non-Aligned Movement) ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶಗಳ ಸಹಕಾರ ಮಹತ್ವದ್ದಾಯಿತು.

ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ವಗಳು

ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲು ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ವಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು.

1954ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ಪಂಚಶೀಲ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.

ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹಬಾಳ್ವೆ ಮುಂತಾದ ತತ್ವಗಳು ಇದರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದವು.

Read this: Anandibai Joshi; ಆನಂದಿಬಾಯಿ ಜೋಶಿ | Biography

ಭಾರತ–ಚೀನಾ ಯುದ್ಧ

ನೆಹರು ಅವರ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅವಧಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ 1962ರ ಭಾರತ–ಚೀನಾ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.

ಸೀಮಾ ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ನಂತರ ಚೀನಾ ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭಿಸಿತು.

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ ಹಿನ್ನಡೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಈ ಘಟನೆ ನೆಹರು ಅವರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.

ಈ ಸೋಲು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು.

ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ

ನವೆಂಬರ್ 14, ನೆಹರು ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ನೆಹರು ಅವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೀತಿ ಇತ್ತು. ಮಕ್ಕಳು ಅವರನ್ನು “ಚಾಚಾ ನೆಹರು” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ನೆಹರು ಅವರ ಅಂತಿಮ ದಿನಗಳು

1962ರ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ನೆಹರು ಅವರ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿತು.

1964ರ ಮೇ 27ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ 74 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.

ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.

ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿವನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ನೆಹರು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳು

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬುನಾದಿ

ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ

ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ

ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದರು.

ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ

ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹಬಾಳ್ವೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಣ

ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು.

ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಜೀವನದಿಂದ ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪಾಠಗಳು

ದೂರದೃಷ್ಟಿ:
ದೇಶದ ತಕ್ಷಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದರು.

ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವ:
ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆಯೇ ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಆಧಾರ ಎಂದು ನಂಬಿದರು.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಗೌರವ:
ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು.

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆ:
ಭಾರತದ ಭಾಷಾ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ನಡುವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

• ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು 1889ರ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
• ಅವರ ತಂದೆ ಮೋತೀಲಾಲ್ ನೆಹರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕರು.
• Harrow School ಮತ್ತು Trinity College, Cambridgeನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.
• ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯ ನೇತೃತ್ವದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
• ಹಲವು ಬಾರಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿದರು.
• 1929ರ ಲಾಹೋರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
• “ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ಯ”ವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.
• 1947ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು.
• ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.
• ಅಲಿಪ್ತ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದರು.
• 1964ರ ಮೇ 27ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
• ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ದಿನಾಚರಣೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Follow Us 

Follow KannadaFolks channel on WhatsApp

Visit the Kannadafolks.in follow the latest updates

Subscribe and Receive exclusive content and updates on your favourite topics

Subscribe to KannadaFloks YouTube Channel and watch Videos