ಬೆಂಗಳೂರು ಹೆಸರು ಬೆಂದಕಾಳೂರಿನಿಂದ ಬಂದಿತೇ? ಇದರ ಹಿಂದಿದೆ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಇತಿಹಾಸ

ಬೆಂಗಳೂರು… ಇಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹಲವರಲ್ಲಿದೆ. ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ‘ಬೆಂದಕಾಳೂರು’ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿತೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹುಡುಕಿದಾಗ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ದಂತಕಥೆ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಳೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ.

‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ‘ಬೆಂದ ಕಾಳು’ ಮತ್ತು ‘ಊರು’ ಸೇರಿ ‘ಬೆಂದಕಾಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಕಥೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಯೂ ಇದೆ—‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಿಂದಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

Read this – Gurugalu namma gurugalu Song Lyrics ; ಗುರುಗಳು ನಮ್ಮ ಗುರುಗಳು | Guru Shishyaru

ಬೆಂದಕಾಳೂರು ಕಥೆ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು?

ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುವ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊಯ್ಸಳ ದೊರೆ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ II ಒಮ್ಮೆ ಬೇಟೆಗೆ ತೆರಳಿದ್ದಾಗ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದರು. ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಅಲೆದ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳ ಮನೆ ಸಿಕ್ಕಿತಂತೆ.

ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನಿಗೆ ಆ ವೃದ್ಧೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದಳು ಎಂಬುದು ದಂತಕಥೆ. ಆ ಸರಳ ಆತಿಥ್ಯದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ರಾಜನು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ‘ಬೆಂದ ಕಾಳಿನ ಊರು’, ಅಂದರೆ ‘ಬೆಂದಕಾಳೂರು’ ಎಂದು ಕರೆದನು ಎಂಬ ಕಥೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

ಇಲ್ಲಿಂದ ‘ಬೆಂದಕಾಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಆಯಿತು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.

ಆದರೆ ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟ ಘಟನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ, ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದಾಖಲೆ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Read this – History of Tirumala Venkateswara Temple

ಬೇಗೂರು ಶಾಸನ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?

ಬೆಂಗಳೂರು ಹೆಸರಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬೇಗೂರು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಸುಮಾರು 9ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಳೆಗನ್ನಡ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 890ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ‘ಬೆಂಗಳೂರು ಕದನ’ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಮೊದಲು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ, ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನಿಗೆ ವೃದ್ಧೆಯೊಬ್ಬಳು ಬೇಯಿಸಿದ ಕಾಳು ನೀಡಿದ ಘಟನೆ ಆಧರಿಸಿ ‘ಬೆಂದಕಾಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ.

ಹಾಗಾದರೆ ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಿಜವಾದ ಮೂಲ ಯಾವುದು?

ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಅಂತಿಮ ಉತ್ತರ ಇದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಬೆಂಗ’ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಮರದ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ‘ಊರು’ ಸೇರಿ ‘ಬೆಂಗ+ಊರು’ ಎಂಬ ರೂಪದಿಂದ ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು.

ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡದ ‘ಬೆಂಗವಾಳೂರು’ ಅಥವಾ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದಮೂಲದಿಂದ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದೇ ನಿರ್ಣಾಯಕ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಇಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ ‘ಬೆಂದಕಾಳೂರು’ ಕಥೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾದರೂ, ಅದನ್ನೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಸರಿನ ಖಚಿತ ಮೂಲ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Read this – BJP makes history in kerala ; ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಬಿಜೆಪಿ | Kannada Folks

‘ಬೆಂಗಳೂರು’ಯಿಂದ ‘ಬ್ಯಾಂಗಲೋರ್’ ಹೇಗಾಯಿತು?

ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ Bangalore ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲ ರೂಪ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಇದು ಕನ್ನಡದ Bengaluru ಹೆಸರಿನ ಆಂಗ್ಲೀಕೃತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಮೂಲ ಹೆಸರಾದ ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಅಧಿಕೃತ ಬಳಕೆಗೆ ಮರಳಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಇತಿಹಾಸ ಪುಟದ ಪ್ರಕಾರ, 2006ರಲ್ಲಿ ‘Bengaluru’ ಹೆಸರನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಸರು: ದಂತಕಥೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ನಡುವೆ

ಹೀಗಾಗಿ ‘ಬೆಂಗಳೂರು = ಬೆಂದಕಾಳೂರು’ ಎಂಬ ಮಾತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಹೇಳುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಖಚಿತ ಇತಿಹಾಸವೆಂದು ಹೇಳುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಬೆಂದಕಾಳೂರಿನ ಕಥೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆನಪಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬೇಗೂರಿನ 9ನೇ ಶತಮಾನದ ಶಾಸನವು ‘ಬೆಂಗಳೂರು’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಸರಿನ ಮೂಲದ ಕುರಿತು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಥೆ ಎರಡೂ ಇಂದಿಗೂ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ.

Follow Us 

Follow KannadaFolks channel on WhatsApp

Visit the Kannadafolks.in follow the latest updates

Subscribe and Receive exclusive content and updates on your favourite topics

Subscribe to KannadaFloks YouTube Channel and watch Videos